Kalaallit Nunaanni inuusuttut aamma imminut toqunnissamik pitsaaliuineq. Kalaallit inuusuttut imminnut toqoriaraluarnikuunerminnit qaaangiisimasut oqaluttuaat atorlugit imminut toqunissamut pissusilersuutinut aamma atugarissaarnermut illersuutit paasisaqarfigalugillu ineriartortitsinissaq.
Naleqqussusia
Nunarsuaq tamakkerlugu imminut toquttut amerlassusiat eqqarsaatigalugu Kalaallit Nunaanni imminnut toquttut amerlassusiat suli qaffasinnerpaat ilaanniippoq, pingaartumik inuusuttut akornanni, aammalu tamatuma pisarnera nunap immikkoortuisa akornanni annertuumik allanngorarluni. Ilisimatusarnerup takutippaa, Kalaallit Nunaanni imminut toqunneq inuuniarnikkut aamma nunap immikkoortuini naligiinnginnermut, kiisalu oqaluttuarisaanikkut aamma aaqqissuussaanikkut artukkerneqarnermut qanimut atassuteqartoq. Ilutigitillugu sumiiffimmi inuiaqatigiit aallaavigalugit pitsaaliuinermik, aamma illersuutinut pissutaasut pillugit ilisimasassanik annertunerusunik pisariaqartitsineq pillugit WHO aamma nuna tamakkerlugu periusissiaq Qamani (2023) tikkuussipput. Ilisimasassap tamatumarpiaap Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnikkut uppernarsaaserneqarnera naammanngilaq. Inuusuttut imminut toqunnissamik pissusilersuutinik qaangiisimasut, ullumikkullu ingerlalluarlutik inuusut inuuginnarusulersimasullu, aamma pitsanngoriartornerannut atassuteqarfeqarnikkut, kulturikkut aamma inooqataanikkut suut tapertaasimanersut pillugit ilisamasassat amigaatineqarput. Suliniut ilisimasassatut amigaatigineqartumut tassunga sammitinneqarpoq, ilutigitillugulu pitsaaliuinermik suliaqarnermut nakussassaataasinnaasumik atuartitsinermut atortussanik aamma inassuteqaatinik ineriartortitsinermut tapertaassalluni.
Siunertaq
Suliummi siunertarineqartoq tassaavoq, kalaallinut inuusuttunut, siusinnerusukkut imminnut toqoriaraluarnikuusimasunut, ullumikkullu ajunngitsumik inuuneqarlutik inuusunut illersuutaasimasut misissorlugillu paasinissat. Inuusuttut taakku inoorusukkunnaarnermiit sanngisuumik inuuneqalernissamut ikaarsaarnerminni misigisaat, aamma ingerlalluarnerannut atassuteqarfiit, ataatsimoorfiit, pinngortitaq aamma kulturimut tunngasut qanoq tapertaasimanersut qitiutinneqarput. Suliniummi aammattaaq imminut toqoriaraluareernerup kingorna misigissutsit qanoq suliarineqarsimanersut, tassunga ilanngullugit suliassaqarfimmi ilisimasalinnik ikiorneqarnermik misilittakkat, aamma sumiiffimmi inuiaqatigiinni ilaasutut misigisimanerup pingaaruteqassusiat misissorneqarput. Misissuineq ilisimatusaatigalugu allaaserisanik pingasunik, atuartitsinermi atortussanik, innuttaasunut piviusulersaarusiamik filmimik, aamma pitsaaliuinermik suliaqarnissamut inuusuttunut, suliassaqarfimmi sulialinnut aamma oqartussanut inassuteqaatinik erseqqissunik suliaqarfiussaaq. Suliniut taamaalilluni ilisimatuussutsikkut ilisimasanik nutaanik, aamma imminut toqunnissamik nuna tamakkerlugu pitsaaluinermik suliaqarrnermi atortussanut tapertaassaaq.
Periuseq
Suliniut inuusuttunik inersimasunik, imminut toqunnissamik siusinnerusukkut pissusilersuuteqarsimasunik, 20-30-nik aaqqissuussamik apersuinikkut itisiliilluni misissuinertut ingerlanneqassaaq. Apersuinerit kulturikkut oqaatsitigullu eqqoqqissaartumik ingerlanneqarnissaat siunertaralugu kalaallisut ingerlanneqassapput. Misissueqqissaarneq ilisimatusarfigineqartut qanimut malinnaaffigalugillu uteqattaarinermik suliaqarneq ikiorsiullugit suliarineqassaaq, paasissutissat misilittakkat malinnaaffiginninnerillu aamma teoriip akornanni uteqattaartinneqarnerisigut illersuutinut pissutaasut aamma qaangiiniarsinnaanngornissamut sammisat qitiusut nassaariniarlugit. Suliniut sumiiffinni inuiaqatigiinnik suleqateqarluni ilisimatusarnermi tunngaviit malillugit tunngaveqarpoq, peqataasut eqeersimaartumik peqataatinneqarlutik. Inerniliussat ilisimatusaatigalugu allaaserisanut pingasunut, atuartitsinermi atortussanut aamma filmimik piviusulersaarusiamik kalaallisut oqaasertalimmik aamma tuluttut allagartalersukkamik ineriartortitsinermut atorneqassapput, Kalaallit Nunaanni tamarmi aamma nunani tamalaani atorneqartussanik.
Suliniutip ingerlanneqarnissaanut piffissaliussaq
011024-110628
Suleqatigineqarsimasinnaasut Ilisimatusarfik
Namminersorlutik Oqartussat
Aningaasaleeqataasimasinnaasut
Nordatlantpuljen (Atlantikup Avannaanut aningaasaliissutit), Kalaallit Nunaata folketingimut ilaasortaatitaanit Aki Matilde Høegh Damimit; Finansministereqarfik
https://www.sermitsiaq.ag/samfund/vores-styrke-overrasker-mig/2067396
https://arctichub.gl/stories/arnarak-teaches-survivors-across-greenland-to-fight-suicide/